ج : مبلغ مذكور و فرش تهيّه شده در فرض سؤال خمس ندارد . س 921 : تعدادى از اشخاص اقدام به تأسيس مدرسهء خصوصى ( غير انتفاعى ) كرده‌اند و بعد از استفاده از سرمايهء كمى كه اعضا داشتند ، هيئت مؤسسّ تصميم گرفت براى تأمين مخارج آن از بانك وام بگيرد و همچنين مقرر نمود كه براى تكميل سرمايه و پرداخت اقساط بانك ، هر يك از اعضا مبلغى را به طور ماهيانه بپردازد . اين مؤسسه هنوز به مرحله سود دهى نرسيده است ، آيا به مبلغى كه اعضا ماهيانه مىپردازند ، خمس تعلق مىگيرد ؟ آيا مجموع سرمايه كه همان قيمت مؤسسه است ، خمس دارد ؟ ج : بر هر يك از اعضا واجب است خمس سهم ماهانه خود را كه به عنوان سرمايهء شركت مىپردازند ، و همچنين خمس آنچه را كه در ابتدا به عنوان سهم مشاركت در تأسيس مدرسه داده‌اند ، پرداخت نمايند ، و پس از آنكه هر يك از اعضا خمس سهم خود از سرمايه شركت را پرداخت نمود ، ديگر مجموع سرمايه دوباره خمس ندارد . س 922 : جايى كه در آن كار مىكنم ، چند سال است مبلغى به من بدهكار است كه تا كنون آن را نپرداخته است ، آيا به اين مبلغ به مجرّد دريافت آن خمس تعلق مىگيرد يا اينكه بايد يك سال بر آن بگذرد ؟ ج : مبالغى كه طلب داريد اگر بابت اجرت كار باشد و سر سال خمسى قابل دريافت نباشد ، جزء درآمد سالِ دريافت آن محسوب مىشود ، كه اگر در همان سالِ دريافت در مؤونه مصرف شود ، خمس ندارد . س 923 : آيا ملاك عدم وجوب خمس در مؤونه استفاده از آن در طول سال است يا اينكه نياز به آن در طى سال كافى است ، هر چند موردى براى استفاده از آن پيش نيايد ؟ ج : ملاك در امثال لباس و فرش و مانند آن از چيزهايى كه هنگام استفاده ، عين آنها باقى مىماند ، نياز به آنها است . ولى معيار در احتياجات مصرفى روزانهء زندگى مانند برنج و روغن و غيره ، مصرف است كه هر چه از مصرف سالانهء آنها زياد بيايد ، خمس دارد . س 924 : شخصى براى آسايش و رفع نيازهاى خانواده‌اش اقدام به خريد ماشينى با مال غير مخمّس و سودى كه در وسط سال به دست آمده ، نموده است ، آيا پرداخت خمس آن بر او واجب است ؟ در صورتى كه ماشين را براى انجام امور مربوط به كارش و يا به هر دو منظور خريده باشد ، چه حكمى دارد ؟ ج : ماشين اگر براى انجام امور مربوط به كار و كسب او باشد ، حكم ابزار كار را در وجوب خمس دارد ، ولى اگر براى رفع نيازهاى زندگى و جزء احتياجات مناسب با شأن عرفى او باشد ، خمس ندارد . البتّه اگر به پول خريد آن خمس تعلق گرفته بايد پرداخت شود . دست گردان ، مصالحه و مخلوط شدن خمس با غير آن س 925 : افرادى هستند كه خمس بر آنها واجب است ، ولى تا كنون آن را نپرداخته‌اند و در حال حاضر هم توانايى پرداخت آن را ندارند و يا بر آنها بسيار دشوار است ، حكم آنان در اينباره چيست ؟ ج : مجرد عدم توانائى يا دشوارى پرداخت خمس موجب برائت ذمّه و سقوط تكليف